786

/هنر قطعه ی گم شده ی پازل انقلاب/


مگر جامعه‎ای می‎تواند بدون قصه‎نویسی باشد؟

هیچ بیانی نمی‎تواند تاریخ را مثل داستان و قصه بیان کند. وقتی درباره تاریخ با زبان غیرهنری حرف می‎زنیم، مثل این است که از فاصله 10 هزار پایی زمین، از شهری عکس برمی‎داریم. هیچ بیانی مثل بیان این کتاب معروف شولوخف، دُن آرام، نمی‎تواند انقلاب اکتبر را نشان بدهد. او مثلا فقط به یک منطقه قزاق‎نشین رفته و از آن‎جا قضایا را برای ما شرح داده است؛ اما همه روستاها، منطقه قزاق‎نشین است؛ فرق نمی‎کند.در سیبری هم قضیه همین است. او ماجرا را برای ما نقل می‎کند و ما از نزدیک انقلاب را می‎بینیم. آن کتاب گذر از رنج‎ها... هم همین‎طور است... این‎ها جزییات را بیان می‎کنند. مگر جامعه‎ای می‎تواند بدون قصه‎نویسی باشد؟ واقعا انقلاب جزو آن حوادثی است که جز با زبان هنری، اصلا قابل بیان کردن نیست. 


شرح مزجی یکی از بیانات محوری مقام معظم رهبری در سال 1373 با استفاده از دیگر بیانات معظم له - دغدغه های فرهنگی


انقلاب کم‎کار!

این انقلاب، با این عظمت و ابعاد و آثار علمی، از لحاظ ارائه مبانی فکری خودش، یکی از ضعیف‎ترین و کم‎کارترین انقلاب‎ها و بلکه تحولات دنیاست!...

وقتی انقلاب اکتبر تحقق پیدا می‎کند، در طول 10 - 15 سال، آن‎قدر کتاب و فیلم و قصه و جزوه در سطوح مختلف راجع به مبانی فکری این انقلاب نوشته می‎شود. یعنی آن‎ها آن‎قدر نوشتند که همه روشنفکرهایی که به‎نحوی از لحاظ فکری با آن‎ها ارتباط پیدا می‎کردند، از لحاظ فکری اشباع می‎شدند و بعد یک آدم مثلا دست به قلم و با فکر و روشنفکری، خودش می‎جوشید و مطالبی، غیر از ترجمه‎های فراوانی که از آثار آن‎ها می‎شد، می‎نوشت. ما چه‎کار کرده‎ایم؟ کاری که ما در این زمینه کرده‎ایم، واقعا خیلی کم است. گاهی انسان دلش نمی‎آید که بگوید در حد صفر، چون واقعا کسانی بااخلاص کارهایی کرده‎اند؛ اما اگر نخواهیم ملاحظه این جهات عاطفی را بکنیم، باید بگوییم یک ذره بیشتر از صفر!

11 سال از انقلاب می‎گذرد؛ خوب بود که صدها نویسنده اسلامی، مبانی انقلاب را بنویسند. ... می‎بایست تربیت می‎کردیم، که نکردیم.

                                 


انقلاب بی‎رمان
من گمان می‎کنم که هیچ تاریخی از انقلاب اکتبر شوروی، نمی‎تواند گویایی آن رمان‎هایی را که در باب این تاریخ نوشته شده، داشته باشد. اگر شما این رمان‎ها را خوانده باشید، می‎فهمید چه می‎گویم. مثلا رمان دُن آرام را در نظر بگیرید. نمی‎دانم شما آقایان این رمان را خوانده‎اید یا نه. این رمان، یکی از رمان‎های تبلیغاتی مارکسیست‎ها در دوران اختناق رژیم شاه بود. این کتاب با این‎که رمان بود، اما به‎عنوان تبلیغ آن را به همدیگر می‎دادند و مطالعه می‎کردند! ... این‎ها به‎قدری خوب نوشتند و انقلاب را خوب تصویر کردند که شما در این کتاب‎ها می‎توانید ابعاد این انقلاب به آن عظمت را پیدا کنید. البته نقطه ضعف‎هایش را هم در همین کتاب‎ها می‎شود فهمید؛ اگرچه آن‎که نوشته، به‎عنوان نقطه‎ضعف ننوشته است. ما در این مقوله چه نوشتیم؟ البته چرا، یک چیزهایی نوشته شده است؛ البته آن‎هم درباره همان چند صباح قبل از ورود امام به ایران، که آن‎هم خلاف واقع و دروغ است! ما که در این انقلاب و در این کوچه و خیابان‎های تهران و جاهای دیگر بودیم، آن‎ کتاب را که می‎خوانیم، می‎بینیم دروغ نوشته شده است؛ طبق نظرات خودشان برداشتند یک چیزهایی نوشتند.
66 695x1024 انقلاب اسلامی

جلال سرآمد رمان‎نویس‎های ایرانی

از اول قرن شمسی جاری، یعنی از 60 - 70 سال گذشته تاکنون، ما به نویسندگان رمان‎های خودمان که نگاه می‎کنیم، ... می‎بینیم که این‎ها واقعا بی‎هنرند؛ یعنی مایه‎هایی دارند، اما به هیچ‎وجه قابل‎مقایسه با رمان‎های مطرح در دنیا نیست. البته بعد نوبت به امثال آل‎احمد که می‎رسد، آن واقعیت‎ها و آن سوز دل و آن انگیزه و آن ایمان، وضع را بهتر می‎کند. طبق تشخیص من و تا آن‎جا که من می‎شناسم، رمان آل‎آحمد، انصافا سرآمد رمان‎های فارسی ماست؛ از همه این‎های دیگر بهتر است؛ و الا دیگران که نوشتند، چیزی ننوشتند. چنان‎چه شما این نهال جدید و این جهت نو را دنبال‎گیری کنید، همان‎چیزی خواهد شد که ما امروز احتیاج داریم؛ یعنی رمان و قصه‎نویسی ایران را به آن رشد و تعالی خواهد رساند.


زندگی که گریخت

چند پاراگراف بالا بخشی از کتاب دغدغه های فرهنگیست.

هر چند که حساسیت شخصی و گرایش های فردی، آنچنان اهمیت و ارزشی ندارد. آنچه مهم است، این است که ما ببینیم واقعا فرهنگ چه تأثیری در سر نوشت کشور دارد.

کتاب دغدغه های فرهنگی با تبیین دیدگاه های رهبری در خصوص فرهنگ منتشر شده است. این کتاب که به همت مرکز صهبا گردآوری و تنظیم و از سوی مؤسسه جهادی منتشر شده، شرح مزجی یکی از سخنرانی های محوری  ره بر در سال 1373 است که با استفاده از دیگر صحبت های ایشان شرح و تدوین شده است.

مَزج به معنای ترکیب و آمیختگی است و وقتی متن با شرح متن، به گونه ای در هم بیامیزند که متنی جدید به وجود بیاید، به این گونه شرح، مزجی می گویند. کتاب های زیادی وجود دارند که به روش شرح مزجی نوشته شده اند که از جمله آنها می توان به کتاب شریف شرح لمعه شهید ثانی رحمه الله اشاره کرد.


در کتاب دغدغه های فرهنگی، کلیه کلمات کلیدی استفاده شده از سوی ره بر، استخراج شده و در مورد بعضی کلمات تحقیق محتوایی انجام گرفته است. تحقیق محتوایی همان شرح ترکیبی متن محور را تشکیل می دهد و برای شرح متن محوری، از بیانات خود ایشان استفاده شده است.

در این کتاب متن صحبت که تاریخ مشخصی دارد با قلم درشت تر و متونی که به عنوان شرح اضافه شده با قلم ریزتر و تاریخ هر سند نیز در پایان آن مشاهده می شود.


Art 000 001 تصاویر زیبا با موضوع هنر

عناوین این کتاب در نه فصل تدوین شده است که عبارتند از «طرح دغدغه»، «منشأ انقلاب اسلامی»، «فرهنگ و هنر ایران و انقلاب»، «جریان روشنفکری بیمار»، «جریان روشنفکری و انقلاب»، «تهدیدات درونی»، «تهدیدات و تهاجمات بیرونی»، «توقع انقلاب از جبهه فرهنگی» و «استنتاج» .


مطالب مرتبط

نسبت هنر و دین

کتاب آه